Παραδοσιακό Τυροκομείο Διασέλι, Ίος

Αν και η Ίος είναι από τα μικρότερα νησιά των Κυκλάδων, έχει σπουδαία γαστρονομική κληρονομιά.

Το πιο διάσημο τοπικό προϊόν είναι φυσικά τα τυριά της (το σκοτύρι, το ξινό, η νιώτικη γραβιέρα, η μυζήθρα) και διαθέτει τυροκομεία που αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο το γάλα των ντόπιων αιγοπροβάτων.

Ένα από τα τυροκομεία της, είναι και το “Διασέλι”, με την οικογένεια Χάρου να κρατάει την παράδοση από το 1922.

Η οικογένεια, άνοιξε για πρώτη φορά φέτος το τυροκομείο της για το κοινό και πραγματικά, στα προϊόντα της φαίνεται το μεράκι και η αγάπη με τα οποία τα παρασκευάζει!

Στη διασταύρωση για Ψάθη, θα βρείτε τις εγκαταστάσεις του παραδοσιακού τυροκομείου και θ’ ανακαλύψετε την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία του. Τότε που οι πρόγονοι της οικογένειας ζούσαν από το γάλα των αιγοπροβάτων και από τα προϊόντα που έφτιαχναν από αυτό. Εκείνα τα χρόνια, η τυροκόμηση γινόταν μέσα σ’ ένα καζάνι επάνω στη φωτιά , στα παραδοσιακά πέτρινα δωμάτια (κελιά).

Μπαίνοντας στο κτήμα, θα διαπιστώσετε την εξαιρετική δουλειά που έχει κάνει ο Δημήτρης Χάρος, ο ιδιοκτήτης εκσυγχρονίζοντας τις εγκαταστάσεις το 2007.

Στην εξωτερική αυλή, θα δείτε το παλιό αλώνι, και τον πέτρινο ξυλόφουρνο . Το κτίριο που βρίσκεται  στ’ αριστερά  είναι το  τυροκομείο και από εκεί μπορείτε να προμηθευτείτε τα διάφορα τυριά που παρασκευάζονται καθώς και κάποια βότανα.

Στα δεξιά σας, θα παρατηρήσετε ένα πετρόχτιστο (με ξερολιθιές) κτίσμα δίπλα στον ξυλόφουρνο, στο οποίο γίνεται η ξενάγηση. Πρόκειται για προσομοίωση των παραδοσιακών σπιτιών του νησιού σε εποχές μακρινές.

Η διακόσμηση είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα καθώς περιλαμβάνει διάφορα αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν στο νοικοκυριό. Θα δείτε παραδοσιακές φορεσιές των ντόπιων κατοίκων, θα πάρετε μια ιδέα για το πώς ήταν η ζωή τότε και θα μάθετε για την φιλοσοφία του τυροκομείου και την ιστορία της οικογένειας.

Τα τυριά που θα δοκιμάσετε είναι όλα φτιαγμένα με τις αρχικές συνταγές του παππού και παρασκευάζονται μόνο από τη συγκεκριμένη οικογένεια. Επιπλέον, στον κήπο έξω από το σπιτάκι, θα βρείτε φυτά (θρούμπι, ρίγανη, θυμάρι) που υπήρχαν στο νησί ανέκαθεν και που τρώνε τα ζώα του κτήματος έτσι ώστε να διατηρήσουν σταθερή την γευστική ιδιαιτερότητα της πρώτης ύλης.

Μέρος της ξενάγησης είναι και το cheese tasting, αγαπημένο μου κομμάτι! Αν είστε λάτρεις των τυριών, τότε δεν πρέπει να χάσετε την ξενάγηση.

Δοκίμασα το ροκφόρ της Ίου, το σκοτύρι και ξετρελάθηκα! Πρόκειται για αλοιφώδους υφής τυρί με πικάντικη γεύση και άρωμα από θρούμπη. Ανήκει στην κατηγορία των ανακατασκευασμένων τυριών, διότι προέρχεται από μείγμα μυζήθρας και κεφαλοτυριού Ίου με προσθήκη διάφορων αρωματικών βοτάνων. Σε συνδυασμό, μάλιστα, με το ντόπιο μέλι είναι καταπληκτικό!

Ιδιαίτερη γεύση έχει και η γραβιέρα 12μηνης παλαίωσης. Πρόκειται για σκληρό τυρί προερχόμενο από γάλα που προέρχεται και αυτό μόνο από ζώα που εκτρέφονται στο νησί της Ίου. Ταιριάζει θαυμάσια στις συνταγές της Αιγαιοπελαγίτικης κουζίνας και ακόμη πιο απολαυστική θεωρώ πως είναι και αυτή με τα πιπέρια!

Ωστόσο, το τυρί που μου έκλεψε την καρδιά (μετά το σκοτύρι) ήταν η παλαιωμένη γραβιέρα σε οινολάσπες από «Βινσάντο» που αποτελεί σύνδεσμο για το νησί της  Ίου μ’ εκείνο της Σαντορίνης και πραγματικά διαταράσσει ευχάριστα τους γευστικούς κάλυκες του κάθε επισκέπτη που τη δοκιμάζει.

Όσο για τη νιώτικη μυζήθρα με τη γεμάτη γεύση που χρησιμοποιείται στις μυζηθρόπιτες Ίου, έχω να πω μόνο τα καλύτερα! Τις κάνει τόσο γευστικές που θα τις αναζητάτε συνεχώς!!

Σημείωση: Δεδομένου ότι διατίθεται φρέσκια, είναι αφράτη και σχετικά ανάλατη.

Υπέροχη γεύση έχει και η νιώτικη γραβιέρα, αλλά και το ξινό! Το τελευταίο είναι αλοιφώδες άσπρο τυρί με ελαφριά υπόξινη γεύση που συντροφεύει ευχάριστα την ντομάτα, την κάππαρη και τον ντάκο.

Οι οικογένειες των νησιών κρατούν ζωντανή την παράδοση μέσα από τις γεύσεις και τα έθιμα. Γι’ αυτό, εάν σας άνοιξα την όρεξη και σκοπεύετε να ταξιδέψετε στην Ίο, αξίζει να συμπεριλάβετε στο πρόγραμμά σας το «Διασέλι». Μια οικογενειακή επιχείρηση που διατηρεί την ταυτότητα της ανα τα χρόνια και εκσυγχρονίζεται όσο χρειάζεται για να παράγει ό,τι καλύτερο για τους επισκέπτες του νησιού.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο site, το fb και το instagram τους.