Από τις ειδυλλιακές και καταπράσινες ακτές της Καρδαμύλης και το κάστρο Πασσάβα μέχρι τις βελούδινες παραλίες του Αγερανού και τα φαράγγια του Ριντόμου και του Βυρού, το τοπίο αποπνέει μία αρμονία θα εντυπωσιάσει βαθιά τον επισκέπτη της Μάνης. Εκείνο όμως που σίγουρα θα τον μαγέψει, είναι η ιστορία της και οι άγρυπνοι φρουροί από πέτρα που στέκονται χρόνια τώρα αγέρωχοι, οι πύργοι της.
Λίγα λόγια για τους πύργους
Οι πύργοι αποτελούσαν οικοδομικό σύμβολο της Μάνης και εξυπηρετούσαν την επιβίωση του γένους στα χρόνια των πολέμων ως οχυρό της οικογένειας.
Έφταναν τα 20 μέτρα και το εσωτερικό τους ήταν στενό και σκοτεινό. Και αυτό, γιατί υπήρχαν λίγα παράθυρα και μόνο στους ανωτέρους ορόφους, φτιαγμένα έτσι ώστε να εξυπηρετούν πυροβόλα όπλα. Για να εισέλθει κάποιος στον Πύργο, χρησιμοποιούσε μία καλά προφυλαγμένη πόρτα και για την εσωτερική επικοινωνία των ορόφων χτίζονταν απότομες σκάλες με πέτρες ή μεγάλα καρφιά που προεξείχαν από τον τοίχο.
Τέλος, να σημειώσουμε ότι όταν τα σπίτια των συγγενών της οικογένειας πύκνωναν γύρω από τον πολεμόπυργο και σχηματιζόταν ένα οχυρό, τότε ανοίγονταν περάσματα για μία ασφαλή επικοινωνία μεταξύ τους.
Παρακάτω θα σας ξεναγήσω σε 6 πύργους της Μάνης που αξίζει να επισκεφτείτε: Τον Πύργο Τρουπάκη της οικογένειας του Μούρτζινου, τον Πύργο Χρηστέα, τον Πύργο Δουράκη, τον Πύργο Καπιτσίνου, τον Πύργο Οικονομέα και τον Πύργο Δερεζέα.
Πύργος Τρουπάκη, Μουρτζινου:
Έξω Μάνη, κάστρο παλαιάς Καρδαμύλης, τμήμα οχυρωματικού περιβόλου της οικογενειακής εγκατάστασης του Μούρτζινου.
Στη φωτογραφία διακρίνεται ο Μουρτζινέεικος Πύργος και η τριώροφη κατοικία του καπετάνιου Μούρτζινου, γνωστή ως οντάς. (Είχε αμυντικό χαρακτήρα). Στο ισόγειο βρισκόταν ο στάβλος, οι βοηθητικοί χώροι, και οι αποθήκες.
Στα δεξιά βρίσκεται ο οικογενειακός ναός του Αγίου Σπυρίδωνος, κτίσμα του 18ου αιώνα, με την καμπάνα που ήταν λάφυρο πειρατών.
Fact: Ο πύργος φιλοξένησε κάποια στιγμή τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, όταν έφτασε από τη Ζάκυνθο. Από εκεί, μαζί με άλλους αγωνιστές, ξεκίνησαν για να απελευθερώσουν την Καλαμάτα.
Πύργος Χρηστέα
Ο Πύργος του καπετάνιου Χρηστέα βρίσκεται στον Άγιο Δημήτριο.
Ο Χρηστέας μαζί με τα παλληκάρια του, συμμετείχαν στην απελευθέρωση της Καλαμάτας και στον αγώνα του 1821. Ο Ιμπραήμ προσπάθησε το 1826 να αποβιβαστεί στο λιμάνι του χωριού αλλά απέτυχε παταγωδώς.
Σημείωση: εδώ βρισκόταν για το ιστορικό κανόνι με το όνομα “κοψοχείλα” πού πήρε το όνομά του όταν ο καπετάν Χρηστέας χτυπώντας τη ναυαρχίδα του Ιμπραήμ, έκοψε ένα κομμάτι από το επάνω μέρος του χείλους του.
Πύργος καπετάνιου Κωνσταντή Δουράκη
Ο πύργος βρίσκεται στο χωριό Καστάνια έξω Μάνης.
Ο πύργος βρίσκεται στην κεντρική πλατεία συνδεδεμένος με ένα χαμηλότερο κτίσμα. Ένα κτίριο με πέντε επίπεδα που συνδύαζε την κατοικία με τις πολεμικές ανάγκες του ιδιοκτήτη.
Fact: Εδώ κατέφυγε ο Κολοκοτρώνης, που ήταν φίλος με τον ιδιοκτήτη, το 1806 στο διωγμό των κλεφτών.
Σημείωση: Η οικογένεια Δουράκη πήρε ενεργό μέρος στην επανάσταση.
Πύργος Καπιτσίνου, Λαγκάδα:
Ο πύργος βρίσκεται στο νότιο τμήμα της Λαγκάδας και θα φτάσετε εκεί ακολουθώντας έναν ανηφορικό, τσιμεντένιο δρόμο για 3 λεπτά.
Πρόκειται για κτίσμα με πολεμίστρες, κλουβιά και ελάχιστα ανοίγματα που αποκαταστάθηκε το 2006-2007 από το υπουργείο πολιτισμού.
Στην κορυφή του πύργου υπήρχε ένα δώμα με ψηλό στηθαίο ώστε να είναι προστατευμένοι οι πολεμιστές. Αυτό που ξεχωρίζει όμως είναι το σχέδιο ενός πλοίου που έχει χαραχθεί στο ύψος της τέταρτης στάθμης από τη νότια πλευρά.
Σημείωση: η είσοδος στον περίβολο είναι ελεύθερη, όπως και στους περισσότερους πύργους της Μάνης, αλλά η είσοδος στον Πύργο γίνεται κατόπιν συνεννόησης.
Πύργος Οικονομέα, Λαγκάδα
Πρόκειται για έναν μισογκρεμισμένο τριώροφο Πύργο πολύ κοντά στον Πύργο Καπιτσίνου, όπου στη δυτική του πλευρά υπάρχει ένα λιακωτό με πέτρινη σκάλα που οδηγεί στο εσωτερικό του.
Αποτελεί κτίσμα του 1857 και έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, αφού είναι χαρακτηριστικό δείγμα της κυριαρχίας των πύργων στη Μάνη και της μανιάτικης αρχιτεκτονικής.
Πύργος Δερεζέα, Θαλάμες
Ο πύργος Δερεζέα βρίσκεται στο χωριό Θαλάμες στο δρόμο από την Καρδαμύλη προς το Οίτυλο και ανήκει στην Ευτυχία Τούμπου Μάλαμα.
Είναι και αυτός χαρακτηρισμένος ως ιστορικός διατηρητέος Και αποτελεί κατασκευή με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Πύργοι σαν αυτόν, καθιερώθηκαν σαν αμυντικά μέσα τον καιρό της τουρκοκρατίας ώστε να αποτρέψουν τους κατακτητές.
Σημείωση: χτίστηκε το 1837 και δεν έχει πολεμίστρες.
Τέλος, στο χωριό μπορείτε να δείτε και τον Πύργο Σταυριανέα.
Κλείνοντας αυτή την περιήγηση, είμαι σίγουρη πως εάν επισκεφτείτε κάποιον από αυτούς τους Πύργους, θα αναγνωρίσετε στ’ απομεινάρια του, την παλιά του αίγλη και την ιστορία που “κουβαλάει”.